Achter de vrolijke gevels van Willemstad schuilt een rijke en soms pijnlijke geschiedenis. Inheemse bewoners, Spaanse ontdekkingsreizigers, de West-Indische Compagnie, slavernij, verzet en olie: allemaal hebben ze het eiland gevormd. Hier lees je de belangrijkste hoofdstukken, en waar je ze zelf kunt beleven.
- 1499
- Spanjaarden bereiken het eiland
- 1634
- de WIC neemt Curaçao in
- 17 augustus 1795
- slavenopstand onder leiding van Tula
- 1863
- afschaffing van de slavernij
- 10-10-2010
- Curaçao wordt autonoom land in het Koninkrijk
De eerste bewoners
Lang voordat Europeanen arriveerden, woonden er op Curaçao Caquetío, een volk dat tot de Arawakken behoorde en vanaf het Zuid-Amerikaanse vasteland was overgestoken. Ze leefden van visserij, jacht en kleinschalige landbouw. Hun sporen zie je nog in rotstekeningen, onder meer in de grotten van het eiland.
In 1499 kwamen de Spanjaarden, onder leiding van Alonso de Ojeda. Omdat er geen goud te vinden was, noemden ze de ABC-eilanden 'nutteloze eilanden'. Een groot deel van de oorspronkelijke bevolking werd in 1515 weggevoerd om elders te werken.
De West-Indische Compagnie
In 1634 veroverde de West-Indische Compagnie (WIC) het eiland op de Spanjaarden. Curaçao was interessant vanwege de diepe, beschutte Sint Annabaai: een perfecte natuurlijke haven. Fort Amsterdam werd gebouwd en rond de haven ontstond Willemstad. De beroemde Peter Stuyvesant was hier een tijd directeur, voordat hij naar Nieuw-Nederland vertrok.
Al snel werd Curaçao een belangrijk handelscentrum. Vanaf het midden van de zeventiende eeuw vestigden zich ook Sefardische Joden op het eiland. Zij bouwden de synagoge Mikvé Israel-Emanuel, inmiddels de oudste nog gebruikte synagoge van Amerika, met zijn karakteristieke zandvloer.
Slavernij en verzet
De donkerste bladzijde is de slavenhandel. Curaçao werd een centrale doorvoerhaven in de Nederlandse trans-Atlantische slavenhandel: tienduizenden tot slaaf gemaakte Afrikanen werden hier aangevoerd en doorverkocht naar andere delen van Amerika. Op het eiland zelf werkten tot slaaf gemaakten op plantages en in de haven. De landhuizen die je nu als mooie monumenten bezoekt, waren het centrum van die plantages.
Op 17 augustus 1795 kwam Tula in opstand, samen met tientallen anderen op plantage Knip. De opstand werd na enkele weken bloedig neergeslagen en Tula werd geëxecuteerd. Toch is hij nu een nationale held. Elk jaar op 17 augustus herdenkt Curaçao hem op Dia di Lucha pa Libertat. De slavernij werd uiteindelijk in 1863 afgeschaft.
Ook buiten de musea kom je dit verleden tegen. Veel plaatsnamen, familienamen en tradities, zoals het oogstfeest Seú en de tumba-muziek, hebben hun wortels in de tijd van de plantages. Wie er oog voor heeft, ziet de geschiedenis overal terug op het eiland.
Van Engelse bezetting tot olie-eiland
Rond 1800 was Curaçao twee keer kort in Britse handen, tijdens de Napoleontische oorlogen. Daarna werd het definitief Nederlands. In de negentiende eeuw ging het economisch moeizaam, totdat begin twintigste eeuw de olie kwam. Shell bouwde een grote raffinaderij aan het Schottegat om olie uit Venezuela te verwerken. Dat trok arbeiders van overal en veranderde het eiland ingrijpend.
Op 30 mei 1969 escaleerde een arbeidsconflict bij de olie-industrie in een grote opstand, bekend als Trinta di Mei. Delen van Willemstad gingen in vlammen op. De gebeurtenissen leidden tot meer politieke zeggenschap voor de Afro-Curaçaose meerderheid.
Naar autonomie
In 1954 werd Curaçao onderdeel van de Nederlandse Antillen, een land binnen het Koninkrijk. Op 10 oktober 2010 werden de Nederlandse Antillen opgeheven en werd Curaçao een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Die dag wordt gevierd als Dia di Pais Kòrsou. Lees meer over feestdagen in ons artikel over carnaval en feesten.
Waar beleef je de geschiedenis zelf?
- Historisch Willemstad: sinds 1997 UNESCO-werelderfgoed, met Punda, Otrobanda, Pietermaai en Scharloo. Start bij Willemstad.
- Landhuizen: zoals Landhuis Knip, Landhuis Savonet in het Christoffelpark en Landhuis Chobolobo. Zie landhuizen.
- Musea: van Kura Hulanda tot het Joods Historisch Museum bij de synagoge. Zie musea en geschiedenis.
- De taal: het Papiaments ontstond uit die bewogen geschiedenis, met invloeden uit Afrikaanse talen, het Portugees, Spaans, Nederlands en Engels.
Veelgestelde vragen
Wie waren de eerste bewoners van Curaçao?
De Caquetío, een volk dat behoorde tot de Arawakken en vanaf het Zuid-Amerikaanse vasteland naar het eiland kwam. Ze woonden er al lang voordat de Spanjaarden in 1499 arriveerden.
Wie was Tula?
Tula leidde op 17 augustus 1795 een grote slavenopstand op Curaçao. De opstand werd neergeslagen, maar Tula geldt nu als nationale held en wordt jaarlijks herdacht op Dia di Lucha pa Libertat.
Sinds wanneer is Curaçao een autonoom land?
Sinds 10 oktober 2010. Toen werden de Nederlandse Antillen opgeheven en werd Curaçao een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden.
Waarom is Willemstad UNESCO-werelderfgoed?
Het historische centrum en de haven staan sinds 1997 op de lijst vanwege de bijzondere koloniale architectuur en stadsontwikkeling, met invloeden uit Europa en de Caribische regio.
Deze informatie is met zorg samengesteld, maar prijzen, openingstijden en regels kunnen wijzigen. Check actuele informatie altijd bij de aanbieder of officiële bron voor je vertrekt.
